بلوچستانءِ تاریخءِ سرا چمشانکے
چـءَ : ( الُـس پهره ای ) هوشنگ سربندی براهویی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پیش چه هرچیزی اے گوشگ لوٹیت که انگلند ءُ مگربی ُملکان گون ایرانءِ جوڑ کنگا مان 1925 ءِ سالا درستین میان اُستمانی ُملکانا وتی قبضهءِ توکا کُرت!:
اگن ایران جوڑ مَبوتینـَت، امریکا ءُ یورپءَ مان بازینی چه میان اُستمانی ملکان جاگهے نیست اَت ءُ پاکستانیے هم جوڑ نبوت: رَند چه 1925 ءِ سالا هَما ملکان که چُنت کَرن مان عثمانی هکومتءِ توکا اِتنت ءُ گون انگلندءِ سیاستان بهر ءُ چُنڈ بوتـنت، وهدے که زانتـَنت انگلند آوانا گون رِپک په یکّـا ـ دگرءِ جانا پرینتـَگ ءُ بازین عرب کؤم ءُ راجیا چه یکّا ـ دگه گیشینتگ ءُ اسرائیلءَ هم واک دیَگااِنت، یک نشنلیستی زرمبشی مان عربی ملکان درور: مصر، عراق، لیبی، سوریه، الجزایر، مراکش، لبنان.... جوڑ بوت که بعثءِ زرمبش نامینگ بوت. چوشین جاورانءِ توکا یورپی ملکان په در کپَـگ چه اے بلاهین گٹـّان ءُ چه دگه نیمگی ُسویِت یونینءِ تُرسءُ ایندیاءِ آجوئی زرمبش، مگربی ملکانا مجبور کرت که پاکستانی بجوڑینـَنتءُ ایرانا واک بدیَنت. چه چوشین جاوران ءُ پد، ایران یورپءُ امریکاءِ مزنین سنگر بوت. رند چه اے سنگرءِ جوڑ کنگ آوان په آیل (نفت)ءِ بَرَگءُ باپاری سامانانی یارَگا وتی پڑءُ میدانا ضمانت کرتنت.
عربی ملکان رند چه فلسطینءِ واقعات نوکی دلگوش گپتنت که ایران باز خطرناکین ُملکیے اِنت. چه دگه گوَری امریکا ءُ مگربی ملکانءِ سی.آی.اے ءُ جاسوسان جُهد کرتنت اندیمءِ توکا وتی گناهانا ایرانءِ سرا پریننتءُ عربانی دلا چه ایرانءِ شومین کاران پُـّر بکننت. 1981ءِ سالا صدام حسین په مگربی ملکانءِ پرمانءَ چه عربی ملکان اجازت گپت که گون ایےران(ایران) جنگ بکنت. ایران ءُ عراقءِ درمیانءَ هچ پیمین اختلافیے نیستت. آوان شط العربءِ نامءِ سرا که گیش چه پانزده کرن همے نامءَداشتگ، ءُ ایران مان1966 ـ67 وتی جیوگراپی نقشه یانءِ توکا اروند رؤد ءِ نامءَ کارمرز کرتگ، جنگءِ بهانه اش بنگیچ کرت که هشت سال وهد ُبرت ءُ چنت سَدهزار مردم په کوش شوتنت. اے جنگءِ توکا مگربی ملکان گون جنگی سامانءِ بها کنگ چنت سَد میلیارد ڈالر سوت چست کرتنت. هنگت دگه بازین گــَـٹے هست اِنت که مگربی ملکان چه آوان آشوب بجوڑیننتءُ سوب چست بکننت درور: مگربی ملکان وتی نقشه یانی توکا خلیج البصُـره ءَ که گیش چه 1600 سال اِنت همے نامءِ سرا بوتگ، (خلیج فارس) نویسَـنت، ءُ جاهے، جاهے خلیج العربی. ابوموسا ءُ دوئین تـُمبءَ که ایران په مگربی ملکانءِ پرمانءَ گپتگ، په وتی وهدا دگه جیڑه یی ِانت که مگربی ملکان په سوتّءِ چست کنگ داشتگ اَنت. چه دگه نیمگیے ایرانءُ عراقءِ جنگ په مگربی ملکان پَـدّر کُرت که عربی ملکانا چنکس واک هستءُ چنکس گون یکّـا ـ دگر تپاکی کننت. فلسطین ءُ عراقءِ جنگانءِ درمیانءَ گون اسرائیلءُ ایران، درانگاز کنت که مگربی ملکانءِ جُهد ایش اَت که میان استمانی ملکانءِ توکا ناتپاکی به پّریننت دان وتی بازارءُ جاگهءَ اے ملکانءِ توکا کاهُم بکننت. مروچان که آمریکا عراقءِ توکا پوترتگ، نوکی بازین عربی سرپَد بوتگ اَنت که ایرانءِ خطر چه اسرائیل باز گیشتر بوتگءُ هست اِنت! ؛ بلے وهد پدا نروت که آوان غلطی مکن اَنت؛ ءُ کار چه چارگ هم گوستگ. منی هیالا ایوَکین چارگ ایشنت که بلوچستان، آذربایجان، کوردستان، الاهواز ءُ ترکمنستانءَ په آزاتی اِش واک دیگ ببیت که شومین ایرانءَ پروش بدینت دان که میان استمانی ملکان ءُ دگه بازین ملکیے آسودگ ببنت.
ایرانءِ باروا که چون جوڑ بوتگ، من یک مقاله ئے په پارسی زبانءَ نوشتگ؛ اگن پارسی وانگا زانئت ادانا
http://www.tribun.com/1100/1128.htmبچاراِت:
اے گپان که دان هَـنو من شما را پیش کُرت په اے هاترا اَت که: یکّیے چه مسترین سَـوَبان که بلوچستان په بود ءُ آزاتی نرستگ، ایرانءِ شومین پیدائش اِنت. دان ایران هست، بلوچستان ءُ بازین دگه ملکیءِ آزاتی آسان نه اِنت.
چه آ جاگها که ایرانءَ چه وت تاریخی نبوتگ ءُ نیست اِنت ءُ په ایشا که بے هِچ مبیتءُ په سیاستی هم که منتگ تاریخی په وت بجوڑینیت، گڈا درستین بلوچستان، ترک، اوگان ءُ مغولانی تاریخ ءُ آرکئولوجی درکپتانا په وتی ءُ آرینءِ ناما رجیسترد ءُ ثبت کُرتگ.
من جهد کنان باز گونڈ ءُ کسان ( چه هزاران کیلومتر، یک میلی متری ) چه بلوچستانءِ تاریخا شما را پیش بکنان.:
گیش چه 4000 دان 9000 سال پیشتر بلوچ راجا هکومتی بوتگ که پیشدادیان نام داشتگ.( پیشدادی، یک پت رندی چه آ زمانگءِ بلوچان بوتگ که په هر داد ءُ قضاوتءِ گیشینگءَ که پیش کپتگ اَنت پیشدادی یا پیشدادیان نامانی بوتگ اَنت.) گون زبان ءُ گالواریے که گون مروچین بلوچی زبان نزدیک بوتگ تران کرتگ اَنت. تاریخ پیشدادیانءِ جهمنندی ملکانءَ رخشان، هاران ءُ نیمروز پَدگِری کُرتگ که سوهتگ شهر" شهرسوخته" هم یکیے چه آوانی جهمنندی جاگهان بوتگ. دگه لهتیے پدگری پیش داریت که پیشدادیانی دودءُ ربیدگ (تمدن) دان سبزواران (جیرفت) که بلوچستانءِ یک هندیے اِنت ءُ مان روچمنندی نیمگا ایراِنت، تالان بوتگ. آرکئولوجیءِ پدگریان مان بابل(عراق) پیش داشتگ که بابلیانءِ هنر ءُ دود ءُ ربیدگ چه بلوچانءِ زانتان اثر زرتگ. بزان اگن بابلیانءِ تاریخ 7000 سال اِنت، بلے هما چیزان که مان بابلا در کپتگ، بلوچستانءِ توکا هم در کپتگ اَنت که آوانی عمرءُ وهد گیش چه 7000 دان 9000 سال اندازگ جَنـَگ بوتگ.
چه آ جاگها که پدگری مان بلوچستانءِ تاریخ بلوچانی وتی دستا نبوتگ ءُ ایرانءُ پاکستان بازین چیزیا که بلوچءِ ناما بوتگءُ ببیت اندیم کننت، یاکه په وتی نبوتگین "تاریخ" هوارش کننت، پمیشکا بلوچستانءِ تاریخءِ رد ءُ بند وهد لوٹیت دان سر جم ببیت. گوستگین دَهین سالانءِ توکا لهتیے نامانی تاریخ زانت ایرانءِ نادراهین تاریخ نویسانءِ ناراستیانا پَـدّر ءُ زاهر کرتنت که ایرانءِ وانگ جاهان هر چیز که تاریخءِ باروا گوشگ یا نویسگ بیت گون راستیا هچ سیادی نداریت.
رند چه پیشدادیان، کـَیانیان (2600 دان 4000 سال پیشتر) بلوچستانءِ تاریخءِ توکا پیداگ بوتگ اَنت که آوانی بُندر هم نیمروز، شال(کوئٹه) ءُ رخشان بوتگ. کـَیانیانءِ هکومتءِ تکءُ پهنات دان مازندران ءُ زابلستان ( زابلستان، اوگانستانءِ توکا اِنت که کندهارءِ روچدرکپی نیمگا ایر اِنت ءُ پشتونستانءِ یک هَندی اِنت ) تالان بوتگ. کـَیانیانی تاریخا یک کتابی که آییءِ نام خدانامه بوتگ، پَدّر کُرتگ. چه خدانامه مروچی پنچ تاک پَشت کپتگ که یک هِندی واجهی دستا اِنت ایندیاءِ توکا.
منی سما ءُ هیال ءُ پَدگری مان فردوسیءِ شهنامهءِ باروا ایشنت که: فردوسیا همیے خدانامهءِ کتاب بوتگ ءُ وتی شَـیرانا هم چه خدانامهءِ نوشتانکانی سرا ِپر بستگ، چوشکه بلوچانی ناما گار کُرتگ ءُ آریَنءُ پارسی زبانا نازینتگ. خدانامه هم هَماییءِ زمانگ گارءُ زیان بوتگ.( مَکـَـنے فردوسی وهدیکه وتی شَیرانا آسَر کرتگ، خدانامهءَ گار بکنت یا بسوچیت ! چه لهتی مردم که جنگءُ راسیسمءِ آشِک بـبـیت شَـکّـیے نیست.)
" اے هم گوشگ لوٹـیت لهتی کیانی نام که مان نیمروزءَ تالان اَنت رضاخان میرپنچ چه دگه ملکان په نیمروز یارتگءُ په شوکت الملک قائنی" اسدالله علمءِ پت"ءِ دستورا آوانءَ کیانی نامینـتـَـنت. چه آ جاگهی که منءَ په فردوسیءِ داستانءُ کسّهءِ سرا باوَریے نیست، چه رُستـُمءِ نامءُ کاران سر گوَزان.
کـَیانیانءِ وهدءُ زمانگا که گِشتاسِـب، کـّیازهیانی بادشاهءُ سروک بوتگ، یک روچیے مردمی مان آییءِ دیوانا کیت. ( تاریخ زانتان اے دیوانءِ جاگها مروچین کوٹهءِ نزدیکا زاننت) اے مردمءِ گپءُ تران گشتاسبا دوست بیت ءُ آییءَ وتی کِرّا داریت. رند چه ُچنت سالیے اے مردم که نامی زردشت بوتگ نامانیءُ مشهور بیت. زردشتءِ سَـما ءُ هیالان په آ زمانگءِ مردم شر بوتگ.(منی هیالا زردشت گچین سَـما ءُ جینیوس مردمی هم بوتگ) کتابی چه زردشت پشت کپتگ که آویستا نامِـنتی. زردشتءِ فیلُسوفیا دان مروچی بازین ُمریدی هست که ایندیا، پارس ءُ مگربی ملکانءِ توکا تالان اَنت. بلوچستانءِ توکا یک هلکیے مان پیرسورانءِ کوهءِ توکا هست که زردشتی پَشت کپتگ اَنت.( چه سرههءِ مردم خاص چه سُـمالزهیان دسبندی کنان که اے مَے ءُ وتی پیرانا چه لهتین کم سمائین مردمءِ بدین نـیَـتان برکّیـننت)
کـَیانیانءِ آسری بادشاهان آشِکانیان ( آشِکزهیان " عاشق زهی" ) بوتگ اَنت که آوانی زبان گون مروچین بلوچی زبان دگری( فرقی) نداشتگ. آشِـکبوسءِ کـَبرءِ سرا لهتیے گال نوشتگ که 100% بلوچی اِنت. ( آشِـکبوسءِ کـَبر"قبر" مان تورکمِنـصحرا بزان گنبد کاووسءِ شهرءِ توکا اِیر اِنت.)
آشِکانیانءِ هکومت په داد(قضاوت)، انصاف ءُ مردمدوستی تاریخءِ توکا بے مَـٹءُ درور ءُ نامانی اَنت. اے گِـهین بلوچانی زمانگ بازین شهرءُ آباتی جوڑ بـیت، باپاری ءُ تجارت گون هندوستانءُ چین ءُ لهتیے مگربی ملکان دان هَـما اندازگ دیـما روت که چین ءُ هندوستانءِ هکومتان گون آشِـکانی بلوچانی هَـشَـر ءُ کـُمَـکّـان آبریشُـمءِ راهءَ ( سیلک وَے ) جوڑیـنـَنـت.
بلوچانی پُـچءُ پوشانکءِ دروشـُم مان آشِکانیانءِ دَور ءُ باریگ گون مروچین بلوچی پوشانکءِ دروشـُم دگریءُ پَرکیے نداشتگ. تاریخ زانت ءُ آرکِئولوگان ایے باوَر توکا اَنت که بلوچانی تاریخ ءُ دودءُ ربیدگءِ توکا مان آشِکانیانءِ زمانگ جَـنگ نبوتگ ءُ جنگءِ پَـد هم گِندگ نبیت، چوشکه په دگرانی هَـکّ ءُ اوبالءُ سیم سران آُروش یانکه بے احترامی بکنـَنت، بلکین اے دگه ملکانی راجان بلوچانی دوْدءُ رُبیدگءُ تـَمَـدّنش(سِـوُلایز) دوست بوتگءُ بلوچانی هکومتش مَـنـِّتـَگ اَنت. چه لهتیے بلوچی گالان مان اے دگه راجانی زبانان دروَر گیلکی ءُ کوردی چوش زانگ بیت که اے گالان چه آشِکانیانی زمانگ مان آوانی دُرّین زبانان پَشت کپتگ.
2500 دان 2550 سال پیشتر، مروچین خراسان ءُ تاجیکستانءِ درمیانا راجیے مان کـَهچران، گون رَمَـگ داریءُ لـَڈءُ بار زندش گوازینتگ اَنت که آ زمانگءِ توکا آرین نام داشتگ. کدی، کدی اِشان آبریشُم راهِش بستگ اَنت ءُ کاروانانِش هوولّ کرتـَگنـت. تاریخءِ توکا اِشانی مسترءُ کماش بزان باندءِ لیدر سَهاک ماردوست (ضحاک ماردوش) نام داشتگ.
آشِکانی بلوچان ءُ چینءِ هکومتان کدی، کدی اِشانا پروش داتگءُ چه وتی هَـندانءُ راهسران گـلّیـنتگ اَنت. آرین راج په وتی واکءِ گیش کـَـنـَگ گون تـُرک مُگـُل (مُـغـُل)ءِ راج دوستیءُ سانگ بندی کننتءُ گون گیشترین واکءُ لشکریے راهانءُ آباتیانءِ سرا اُروش کننت. بازین هَلکءُ راجی چه آرین ـ مغل ( آغ هون)ءِ زورانسریان چه وتی ملکان ڈیهـ بوتگ یانکه لـَڈ تگ اَنت. وهدیے آریَـنان دلگوش گپـتـنت که بازین مردمی گار ءُ زیان بوتگ اَنت، جُهد کرتنت گون زردشتی رهبندان سیاست بکنـنـت ءُ مردمانا یکجا کرتگءُ دلانش په دست بیارنت که پدا گون نوکین سیاستی هوولـّـِش بکننت. همیے آرین ـ مغولءِ سیاست چه یک مردمیے نیمگا که چه هماوان وت بوتگ پیش کنگ بوتگ که هَـخـا نام داشتگ ءُ اشانی مستر بوتگ، چه اودانءُ پَـد تاریخءِ توکا آوان په هخامنشیان مشهور بَـیَــنت. چه هخامنشیانءِ زمانگءُ اے دیم جنگ ءُ مذهبءُ فیلُسوفی گون یکّا ـ دگه هَوار بوتنت ءُ هر اُروش ءُ زورانسری ایے په مذهبانی نام رواج ُزرت. چوشین جاوران سَوَب بوت مڑاهدارین بلوچ راج وتی ملکءِ توکا بزان بلوچستان جهمنند ببـیت ءُ وتی گِندءُ گِدارا گون اے دگه دنیاءِ راجان آسر بکنت. هخامنشیان ءِ همیے زورانسریان سَـوَب بوت که بازین مردمیے وتی اوبالءِ گِـلـّگانءُ پُر دردین سرگوستانا په الکـساندر ( اسکـندر ) سَر بکـنـنـت. الکـساندر که جنگ دوستین مردمی اَت گون وتی یکّین اروش نه تهنا آرین ـ مُغلانا پروش دات، بلکین دان هندوستان هم شُـت ءُ بازین مردمیءَ کُـشتءُ پادترَپ دات ءُ بازین سالیے چه میان اُستمانیءُ روچدرکپی ملکان ده ـ یک تِکس(مالیات) طلب کرت.
رند چه الکساندرءِ مرگ هخامنشیانءِ توکا وَت مان وَتا بازین جنگیے بوتگ که آسرا ساسانءِ رَندءُ پد یا ساسانیان که مغول ـ آرین اِتنت زورش گیش بیت ءُ په آرین ـ مغولان نوکین هکومتی بنگیج کننتءُ چه اودان که اروش کنوکین مردمی اِتنت ءُ چه دگه نیمگی لهتیے جنگی هنرانا چه رومیان بلد بوتگ اِتنت، زرورت زانـتـنت که په وت سپاهیگءُ پوجیے جوڑ بکنـنـت. ساسانیان وتی هکومتءِ عمرا چه بُـن رِدا دان آسرا گون اُروشءُ هوول کنگءُ زورانسری گوازینـتگ اَنـت، چوشکه هچ ملکءُ راجیے چه آرین ـ مغولءِ دستا آسودگ نبوتگ. باز برا بلوچانی سرا اُروش کرتگ اَنت که بازینیءَ کوشتـنتءُ بازین زهگءُ جنینی هم بندیگ کرتـنـتءُ بُرتـنت که گارءُ بـیے سر ءُ پد بوتـنت.
عربانی در میانا وهدیکه اسلامءِ رهبـندان پـیداگ بوت، اے رهبند سَـوَب بوت دان عربان یکجاهـ بـبـنتءُ وتی هکومتءُ دودءُ ربـیدگانا سرجم بکنـنـت. ساسانیانءِ هکومت که هر کجا په زورانسری دست شهارینت اَنت، چُـنـت برا چه عربانی نیمگا په شر بَـیَـگءُ آرام نـندگ کـُلهءُ دعوت کنگ بوتـنـت. بلے ساسانیانءِ دوْد ءُ ربیدگ که گون هوْنءِ ریچـگءُ زورانسری گرنچ وارتگ اَت، مشکل اَت که اے بدین هیل، گون وشّـین زبانی یا گون کُـله چه آوانی سر در کنگ بـبـیت.
همیے جاوران ءِ توکا که عُـمَـر عربانی خلیفه اَت، ســیـه سوار بلوچ وتی دوستـیا گون عربان په آوانی سردار بزان عُـمَـر کُـلـه کرت.
عربان چه سـیه سوار لوٹـوک بوتـَنت په عـجـم (مغول ـ آرین) یا ساسانیانءِ پروش دیگ گون عُـمَـرءِ لشکر هَـشَـر ءُ همکوپگی بکنت. عربانی سپاه چه پارسءِ روچ نِشـتی هندان ءُ بلوچانی لشکر چه روچدرکپی نیمگا آرین ـ مغولانی سرا هَـما پیما رهادگ بوتـنـت که ساسانیانءِ زورانسری چه تاریخا ولگوَجءُ زیان بوت.
سـیـه سوار گون وتی لشکرءُ هلک شام بزان سوریهءِ توکا جهمنند بوتـنـت. بلے چُنت سالیے نگوَستت که خلیفه علیءِ زهگان ءُ معاویهءِ زهگانءِ نیاما په هکومتءِ سرا جنگ بیت ءُ آ ملکانءِ نندگ په بلوچ مهلوک نـَوَشّ بـیتءُ دیم په بلوچستان واتـَر کننت. که بلوچی شَیرانءِ تها (رندانءِ شَیر) هم گوشگ بوتگ بلے اے لـَڈگ شیهکءِ( چاکرءِ پت ) وهدان چو که شَیرانی توکا یهتگ نبوتگ چیا که شَیهکءِ تاریخ 550 دان 600 سال پیشتر بوتگ ءُ آ بلوچ که چه سوریه واتر بوتگ اَنت تاریخش 1390 دان 1400 سال پیشتر بوتگ. ( لهتیے بلوچ سوریهءِ توکا ماننت که هَنگت شامءِ شهرءِ نزیکان نندوک اَنت.)
عربان دان چُـنت کَرن عَجَمانی سرا هکومت کنـنـت. بلوچ راج هم چه مغول ـ آرینءِ اُروشان مان اے چُـنت کـَرن آسودگ اِتـنت. بلے عربانی هکومتان کدی شر ءُ کدی نزور یا ظالم بوتگ اَنت. پمیشکا پدا مغول ـ آریَـنان ءِ پـیـشـَگ بزان زورانسری زاهرءُ دراَنگاز بوت ءُ پدا په وتی اُروشان چانکءُ گـُلایـش بوتـنـت.
مغول ـ آریَـنانی اُروشان همایونءُ بابر شاهءِ زمانگ هندوستانءِ سرا یک مزنینءُ شومّین چیدگی اِنت که چه تاریخءِ چمّـان اندیم نبـیـت. نادر ءُ گجرءُ رضاخان میرپنـچ ءُ خمینی گون وتی اُروشان بلوچستانءِ سرا، بَـشَـرءِ تاریخءِ دیمش سیاه ءُ رسوا کـُرتـنـت.
انگلندءِ هکومتان هم آرین ـ مغولانی دوْد ءُ ربیدگا شر زاننت، پمیشکا اشانا وتی وسیلهءُ دوست کـُرتگ اَنت. آرین ـ مغولءِ هکومتانی سر چه قانونءُ انسانی اوبالان پـِر نـبـیت. بازین ملتءُ راجیےءِ سرا درور بلوچ، کورد، عرب، آذری، تورکمن ءُ لـُر چوشکه وتی پیروکانءِ پیما بزان ساسانیان زورانسری کرتکءُ کنـنـت. هر چونین رپکءُ بدین کار ءُ نقشه ئے که مَگربی ملکان په وتی مکسدانءِ دیما بَـرَگ اِشانی دستا بدَیَـنـت، اشان چوشکه مُـشـینی کارمرزش کنـنـت. آرین ـ مغولءِ خطرناکین دود ءُ ربیدگ شویـنـیـسم اِنت. چه هَـما وهـدان که آشِـکانیانءِ هکومت چه اِشانی شومین کارپدان پروش وارت، بازین راجیءِ جُوانین دوْد ءُ ربیدگان هم بَـدَل بوتـنـت. که پنجابءِ هکومت یکّیے چه هَـماوان اِنت که اِے شویـنـسـتی نادراهیانءِ آمـاچ اِنت.
اگن انگلند، مگربی ملکان، پارس( آرین ـ مغول ) ءُ پنجابءِ هکومتان نادراه نه اَنت ءُ دگه راجانی اوبالانا نزوراَنت، بلوچستانءِ آزاتی توانت شرترین داکومنتیے(سَـنـَد) بـبـیت په درستین جهانءُ دموکراسیءِ تاریخا.
په هَـما روچانءِ اُمـیـتا.
زندگ ءُ سرجم بات بلوچستان.
