چهارشنبه 21 اسفند ماه سال 1387
زاهدان- شهرستان ایرانشهر در جنوب استان سیستان و بلوچستان با جاذبه های فراوان گردشگری و تاریخی آغوش باز خود را به میهمانان نوروزی پیشکش می کند. |
بلوچستان قلمرو وسیعی از جنوب شرقی فلات ایران به حساب می آید که نسبت به سایر مناطق ناشناخته تر است.
این منطقه مرز بین دو تمدن کهن ایران و هند محسوب می شود که به علت وضعیت خاص جغرافیایی و هوای گرم جمعیت گسترده ای را در خود جای نداده است.
ایرانشهر به سبب قرار گرفتن در شاهراه ارتباطی فرهنگ های بزرگ پیش از تاریخ، کهن ترین و با ارزش ترین سابقه باستانی و تاریخی منطقه جنوب استان سیستان و بلوچستان را دارد.
بررسی های باستان شناسی شهرستان ایرانشهر نشانگر وجود جوامع انسانی با فرهنگ و تمدن پیشرفته در هزاره های پیش از میلاد است.
این شهرستان با کانون های بشری هزاران کیلومتر دورتر نیز ارتباطات تجاری، اقتصادی، فرهنگی و حتی اجتماعی داشته است.

باستان شناسان معتقدند ایرانشهر یکی از قدیمی ترین شهرهای سیستان و بلوچستان است.
نام نخست و کهن ایرانشهر"پره، پهره و معرب آن فهره"است، که با توجه به متون مورخان ایرانی و غیر ایرانی باستان به این ناحیه"گدروزیا"یا بلوچستان جنوبی اطلاق می شده است.
مورخان و جغرافی نویسان اسلامی نیز از این مکان به عنوان فهرج در ناحیه بلوچستان جنوبی یاد کردند.
نام کنونی"ایرانشهر"در دوره پهلوی اول به جای فهرج برای این شهر انتخاب شد.
ایرانشهر در دهه نخست 1300مرکز حکمرانی بلوچستان بوده و در دوره تاریخی و اسلامی شکوه و رونق خاصی داشت، به گونه ای که قلعه بمپور و ناصری گواه بر این ادعاست.
این شهرستان در ناحیه مرکزی بلوچستان با گستره 18 هزارو 475 کیلومتر مربعی با ارتفاع متوسط 591 متر از سطح دریا در فاصله 345 کیلومتری زاهدان مرکز سیستان و بلوچستان واقع و 15 درصد وسعت استان را به خود اختصاص داده است.
ایرانشهر از شمال به شهرستان های خاش، از شرق به سروان، از جنوب به شهرستان های سرباز و نیکشهر و از غرب به استان کرمان و دشت جازموریان محدود می شود.
این شهرستان با جمعیت 217 هزارو 452 نفر دارای هفت دهستان و چهار شهر است.
دین اکثریت قاطع مردم ایرانشهر اسلام با گرایش های مذهبی اهل سنت و شیعه است.
زبان مردم این شهرستان در بلوچستان بلوچی است و در مناطق مختلف با گویش های متفاوت رواج دارد.

عمده ترین شیوه های معیشتی مردمان ایرانشهر کشاورزی، دامداری، تجارت، صیادی و صنایع دستی است.
عشایر بلوچ درصد بالایی از ساکنان مناطق روستایی و غیر شهری ایرانشهر را تشکیل می دهند که عمدتا در سیاه چادرها(گدام) و کپرهای ساخته شده از شاخ و برگ نخل خرما و "داز" (نوعی درخت خرما وحشی) زندگی می کنند.
آب و هوای این شهرستان به واسطه مناطق کوهستانی تحت تاثیر عوارض جغرافیایی و پستی و بلندی ها، متنوع است ولی عموما دارای آب و هوای گرم و خشک و گاها شرجی بوده که تحت تاثیر بادهای موسمی منطقه قرار دارد.

متوسط درجه حرارت در تابستان 45 درجه و در زمستان دو درجه سانتیگراد بالای صفر است.
ایرانشهر از نظر آب های زیر زمینی و سطحی در مقایسه با سایر مناطق سیستان و بلوچستان از وضعیت بهتری برخوردار است.
اینک عمده ترین منابع آب شهرستان را رودخانه های فصلی و دائمی "دامن" و " بمپور" تشکیل می دهد که از ارتفاعات کارواندر سرچشمه می گیرد و پس از طی مسیری تقریبا 170 کیلومتری به ریگزار جازموریان می ریزد.
تاکنون 23 اثر باستانی، تاریخی و اسلامی ایرانشهر در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
از آثار دوره اسلامی این شهرستان می توان به باغ خالصه و آرامگاه سید مهدی اشاره کرد.
قلعه ناصری یکی از جاذبه های تاریخی مهم ایرانشهر به شمار می آید که در مرکز این شهرستان واقع شده است.

این قلعه زیبا یکی از وسیع ترین و در عین حال زیباترین قلعه های منطقه به حساب می آید که در گذشته از آن به عنوان مرکز حکمرانی ایالت بلوچستان استفاده می شده است.
یکی از مهمترین کانون ها و مراکز استقرار متعلق به دوران پیش از تاریخ و هزاره های سوم و دوم پیش از میلاد در شهرستان ایرانشهر "قلعه اسپیدژ یا دژه سفید"است.
این قلعه که در سال 81 توسط میراث فرهنگی شناسایی و در فهرست آثار ملی ثبت شد، در فاصله 40 کیلومتری جنوب غرب شهر بزمان قرار دارد.
این منطقه با ترکیبی از قلعه زیبا، نخلستان های سرسبز و انبوه، چشمه ای گوارا و تپه باستانی می تواند به عنوان یکی از نقاط جذاب برای گردشگران مطرح باشد.
یکی دیگر از جاذبه های این شهرستان دهستان "بمپور" واقع در 25 کیلومتری غرب ایرانشهر با دو اثر مهم تاریخی "تپه پیش از تاریخ و قلعه تاریخی" است که نقش مهمی در روشن شدن زوایای تاریک تاریخ بلوچستان در برهه ای از زمان دارد.
قلعه بمپور مسکونی و تدافعی است که به طور کامل از خشت خام و گل ساخته شده و شمال ارگ آن حاکم نشین و جنوب این قلعه بخش عام نشین بوده است.
ساختمان بیت مقام معظم رهبری را می توان یکی دیگر از جاذبه های ایرانشهر عنوان کرد.
این بنا متعلق به پرویز فاضلی بوده که درخیابان ولایت کوچه 18 واقع شده است، این ملک در زمان رژیم ستم شاهی پذیرای رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله"خامنه ای"بود و معظم له دوران تبعید را در آنجا سپری کرده اند.
این مکان در سال 1370 از سوی صاحب آن به عنوان یادبودی از اقامت رهبر معظم انقلاب به سازمان میراث فرهنگی اهدا شده است.
این بنا با تغییر کاربری از مسکونی به فرهنگی به عنوان موزه قرآن و عترت به حیات خود ادامه می دهد.
چشمه آبگرم، رودخانه دامن و نخلستان های آن، کوه بزمان و رودخانه بمپور از جاذبه های طبیعی ایرانشهر به شمار می رود.
در شهرستان ایرانشهر 9 چشمه آبگرم معدنی وجود دارد که معروف ترین آنها چشمه آبگرم بزمان است.
رودخانه زیبای دامن که از مجاورت روستایی به همین نام می گذرد از دیگر مواهب طبیعی بکر منطقه بلوچستان به شمار می رود که مناظری بدیع و دلپذیر از ترکیب نخلستان های صبور و سرافراز و شالیزار خرم و پربار را یکجا پدید آورده است.
فرماندار ایرانشهر اعلام کرد: این شهرستان با داشتن مکان ها و جاذبه های تاریخی و تفریحی آماده استقبال از میهمانان نوروزی است.
"درویش نارویی" اظهار داشت: وجود مردمانی مهربان، خونگرم و میهمان نواز از مزیت های بسیار خوب این شهرستان است که همواره از میهمانان و گردشگران با آغوش باز پذیرایی می کنند.
وی افزود: ستاد تسهیلات ویژه نوروز با هدف ایجاد تمهیدات و مقدمات لازم برای مهمانان و گردشگران در این شهرستان تشکیل شده است.
نارویی اظهار داشت: این شهرستان به لحاظ قابلیت های گردشگری جایگاه بسیار خوبی در منطقه جنوب شرق دارد، که می تواند علاوه بر جذب گردشگران ، تحول بزرگی در زمینه رونق این صنعت، اشتغالزایی و سرمایه گذاری ایجاد کند.
او اضافه کرد: تصویب شش منطقه نمونه گردشگری و چهار روستای هدف گردشگری از جمله دستاوردهای سفر دوم رئیس جمهوری و هیات دولت به این شهرستان است.
وی ادامه داد: مطالعات اسکان سنجی مسافران نوروزی این مناطق در حال انجام است.
نارویی گفت: این ستاد برنامه ریزی لازم در زمینه های مختلف مانند ایجاد امنیت، خدمات دهی به مسافران و استقرار گروهای خدمات رسانی در محورهای ارتباطی این شهرستان را انجام داده است.
او افزود: همچنین به منظور تسهیل در رفت و آمد میهمانان نوروزی بروشورها و نقشه هایی از شهرستان منتشر و در اختیار آنان قرار خواهد گرفت.
فرماندار ایرانشهر ادامه داد: در این بروشورها کلیه نقاط گردشگری شهرستان، محل های اسکان مسافران و سازمان هایی که به نوعی مسئولیت خدمات رسانی را برعهده دارند معرفی شده است. ک/4
7307 / 653/569


